Drupal 9 loert om de hoek: wat verandert er?

Drupal 9 logo (niet het officiële logo, dit is nog niet gekend)

Websites die niet up-to-date zijn lopen het risico om gehackt te worden. Bij 3sign maken we gebruik van Drupal om websites te bouwen. Sommige Drupal-updates zijn vrij eenvoudig te installeren, maar om de zoveel tijd komt er een volledig nieuwe versie uit en is een eenvoudige update vrijwel onmogelijk. Hier komt evenwel verandering in.

Heb je nu een Drupal 8 website? Dan kan je die binnenkort in principe probleemloos bijwerken naar Drupal 9. Eigenaars van een Drupal 7 website krijgen een extra jaartje cadeau, maar moeten zich nu wel voorbereiden om hun website te updaten naar Drupal 9. Lees hier wat je te doen staat.

Ping! “Er is een nieuwe update beschikbaar.” Klinkt herkenbaar? Uiteraard! Zowat elke dag zijn er nieuwe versies voorhanden van apps of programma’s die je gebruikt – of zelfs je volledige besturingssysteem. Maar wie installeert die updates ook meteen? Weinigen, zo blijkt uit onderzoek. Vele gebruikers wachten vaak zelfs tot het allerlaatste moment – wanneer ze er eigenlijk letterlijk toe gedwongen worden – alvorens deze updates ook echt te installeren.

Het belang van updates

Nochtans is het regelmatig bijwerken of updaten van software erg belangrijk: niet zozeer voor die laatste nieuwe ‘feature’, maar in de eerste plaats voor de stabiliteit én de veiligheid van de software. Softwareprogramma’s zijn nog altijd mensenwerk – en dus lang niet foutloos. Deze fouten (ook wel ‘bugs’ genoemd) zorgen er bijvoorbeeld voor dat een programma niet meer functioneert zoals we verwachten, of brengen soms (ernstige) veiligheidsrisico’s met zich mee.

Hackers zijn voortdurend op zoek naar fouten in software die ze vervolgens kunnen misbruiken om in te breken in je computer of smartphone – met de gekende gevolgen: je computer werkt plots veel trager, je dierbare foto’s gaan verloren, je creditcardgegevens worden gestolen, enzovoort. Voor eigenaars van websites kunnen de gevolgen zo mogelijk nog erger zijn: je website wordt bijvoorbeeld plots onbereikbaar, gevoelige klantgegevens worden gestolen en misbruikt…

Het prijskaartje van slordigheid

De imagoschade en inkomsten die mogelijk verloren gaan als gevolg van een gebrekkig onderhoud van je website zijn een ware nachtmerrie voor elke zaak! Maar wist je dat de nieuwe Europese privacywetgeving (de zogenaamde “GDPR”) je tevens kan verplichten om een gegevenslek te melden bij de Gegevensbeschermingsautoriteit (de vroegere “Privacycommissie”)? Was de beveiliging van je website ondermaats op het moment van het lek, dan loop je ook nog eens het risico op een aanzienlijke boete. Blijf je van dit alles liever bespaart, dan doe je er dus goed aan je website geregeld te updaten!

Updates bij Drupal

Updates van software kunnen zowel groot als klein zijn. Kleine wijzigingen (ook wel “minor” updates genoemd) worden telkens aangeduid met een nieuw subnummer. Zo kreeg de laatste officiële update van Drupal het versienummer 8.8.2, als opvolger van versie 8.8.1. Grote, meer ingrijpende wijzigingen (“major” updates) krijgen een volledig nieuw versienummer. Zo wordt de huidige versie van Drupal, versie 8, binnenkort vervangen door versie 9.

Wat is Drupal?

Drupal is een veelgebruikt ‘content mangement system’ (of kortweg: CMS). Zo’n CMS is een software-applicatie of een verzameling van software-componenten voor de ontwikkeling en het beheer van digitale content (websites, webapplicaties zoals webshops …). Drupal staat bekend als een erg veilig CMS, maar net zoals alle software wordt ook Drupal regelmatig bijgewerkt.

Een flink pak van de updates bij Drupal dienen om de stabiliteit en de veiligheid van de software te garanderen. Daarom is het belangrijk om ook oudere websites, gebouwd in een vorige versie, regelmatig te updaten. Omdat het praktisch onhaalbaar is om ook zeer oude versies te blijven onderhouden, wordt dit op een bepaald moment stopgezet. Vanaf dan is die versie 'end-of-life' (EOL).

Bij Drupal werkt het als volgt: wanneer een volledig nieuwe versie op de markt komt, wordt enkel de vorige versie nog ondersteund. Hieronder wordt dit duidelijk.

Schem van de updates en einde ondersteuning van Drupal 5 tot Drupal 7

Zoals je in de bovenstaande afbeelding kan zien, werd er zo bij de introductie van Drupal 8 (op 19 december 2015) beslist om Drupal 6 niet langer te ondersteunen. Voor de vorige versie – Drupal 7 – worden daarentegen wel nog updates uitgebracht.

Drupal 8: de vreemde eend in de bijt

Drupal 8 dateert ondertussen echter ook al van 2015 en er wordt dus volop gewerkt aan een volledig nieuwe versie: Drupal 9. Zo’n ‘major’ update betekent doorgaans een ingrijpende verandering aan de code. Dit maakt het vaak vrijwel onmogelijk om een website zomaar te updaten naar de laatste nieuwe versie. Een nieuwe website bouwen – en (eventueel) de inhoud migreren – is dan veelal de beste optie.

Sinds Drupal 8 is er evenwel verbetering in zicht! Deze versie is immers volledig anders opgebouwd dan zijn voorgangers. Bij het maken van Drupal 8 werd letterlijk alle code herschreven. Dit was nodig om het geheel overzichtelijk te houden, maar ook om bijvoorbeeld de overgang naar toekomstige versies van Drupal te vereenvoudigen (onder meer dankzij de invoering van het ‘semantic versioning’-model dat hiermee gepaard ging).

De overgang naar Drupal 9

Eén van de voorstellen voor het nieuwe Drupal 9 logo
Er is nog geen officieel logo voor Drupal 9, bovenstaande afbeelding is één van de voorstellen dat je kan terugvinden op de Drupal site. Het logo bovenaan deze blogpost is een ideetje van de auteur.

De release van Drupal 9, voorlopig gepland op 3 juni 2020, zal weinig of geen functionele veranderingen met zich meebrengen. Versie 9 zal in feite niet meer zijn dan een opgekuiste versie van de laatste versie van Drupal 8, waarbij alle overtollige code werd verwijderd.

Wat onderscheidt Drupal 8 van de vorige versies?

Drupal 8 is de eerste versie die volledig object-geörienteerd werd opgebouwd en is gebaseerd op het Symfony-framework. Dit heeft als voordeel dat de code niet alleen makkelijker leesbaar is en dichter aanleunt bij algemeen gebruikte standaarden in de ontwikkelaarscommunity, maar het vergroot ook de herbruikbaarheid en de schaalbaarheid van de softwarecomponenten binnen Drupal. Bovendien zorgde de invoering van het ‘semantic versioning’ model bij Drupal 8 voor een eenvoudiger en transparanter update-proces van je Drupal-website. Het gevolg is minder werk voor onze ontwikkelaars, en dus lagere kosten voor jou als klant: een win-win!

Ben je eigenaar of ontwikkelaar van een Drupal 8 website, dan is dit zeer goed nieuws. In tegenstelling tot vroeger zou het updaten van je website naar de nieuwe versie immers weinig problemen mogen opleveren. Je hoeft dus niet noodzakelijk te investeren in een volledig nieuwe website.

“Drupal 9.0 should be almost identical to the last Drupal 8 release ... Updating from Drupal 8's latest version to Drupal 9.0.0 should be as easy as updating between minor versions of Drupal 8.”

Dries Buytaert (de Belgische “founding father” achter Drupal)

Drupal 7 en Drupal 8 verdwijnen samen

Bijzonder is dat bij de introductie van Drupal 9, de oudere versie Drupal 7 niet meteen als EOL zal worden beschouwd. Het onderhoud van Drupal 7 wordt pas vanaf november 2021 stopgezet, een goed jaar na de officiële release van Drupal 9.

Tijdslijn updates en end-of-life Drupal 5 tot Drupal 9

De keerzijde van deze medaille is dat het onderhoud van Drupal 8 gelijktijdig met Drupal 7 wordt stopgezet. De reden hiervoor ligt bij het gebruik van het Symfony-framework sinds de invoering van Drupal 8. Hierdoor is het onderhoud van Drupal afhankelijk geworden van de aangeboden ondersteuning voor het Symfony-framework. Aangezien Drupal 8 gebaseerd is op versie 3 van dit framework (in tegenstelling tot Drupal 9 dat gebaseerd zal zijn op de laatste versie van Symfony – versie 4) en de ondersteuning van Symfony 3 afloopt vanaf november 2021, kan ook de ondersteuning van Drupal 8 vanaf dan niet langer worden gegarandeerd.

De overgang naar Drupal 9 in een notendop

Heb je nu al een Drupal 8 website? Top! Is die volgens de nieuwe afspraken binnen Drupal 8 correct opgebouwd en onderhouden, dan kan je je website in principe probleemloos bijwerken naar Drupal 9. Vanuit technisch oogpunt kan je website dus nog een heel eindje mee! Heb je nog een Drupal 7 website? Geen paniek: de levensduur van je website werd met een jaartje verlengd, maar dat betekent wel dat je nu al plannen moet maken voor een nieuwe website zodat deze ook na november 2021 up-to-date kan blijven!

3sign is volledig klaar voor Drupal 9

Bij 3sign zijn we sterk gewonnen voor die nieuwe aanpak van Drupal 8. De introductie van meer gestandaardiseerde ontwikkelingsmethoden en frameworks zorgen er niet alleen voor dat de code makkelijker leesbaar is, maar maakt het ontwikkelaars ook een stuk eenvoudiger om verder te werken op elkaars werk. En dit komt niet alleen de productiviteit, maar ook de continuïteit en de veiligheid van de software ten goede. 3SIGN investeerde daarom sterk in opleidingen voor onze medewerkers zodat zij zich Drupal 8 volledig eigen konden maken.

Door meteen op de Drupal 8-kar te springen, waren we perfect voorbereid op alle nieuwe afspraken en conventies. Hierdoor heeft 3sign een zeer sterke expertise en ervaring opgebouwd, die vandaag een vlotte migratie garandeert van al onze websites naar Drupal 9.

We helpen je graag!

Plan jij een update van je Drupal website of wil je hierover graag advies? 3sign heeft alle expertise en ervaring in huis om een vlotte migratie naar Drupal 9 mogelijk te maken. Aarzel niet om ons te contacteren voor meer informatie of een vrijblijvende offerte.